Bức tranh nhân quyền tại VN

Thanh Quang, phóng viên RFA

2010-12-18

Mặc dù nhà cầm quyền VN ra sức tô bức tranh màu hồng nhân quyền trong nước, nhưng xem chừng như công luận trong và ngoài nước ngày càng trưng ra một hình ảnh nhân quyền khá ảm đạm của VN và thúc giục Hà Nội hãy nhanh chóng cải thiện hình ảnh này.

Hình do thính giả gửi đến Ban Việt ngữ

Biểu tình trước trụ sở Hội đồng Nhân quyền LHQ ở Geveve, lên án Việt Nam vi phạm nhân quyền. Hình do thính giả gửi đến Ban Việt ngữ

Dưa theo thông tin liên hệ, Thanh Quang trình bày “bức tranh nhân quyền” ấy như sau.

Một màu hồng?

Hồi tháng 8 năm nay, trong phiên họp với bà Magdalena Sepulveda, chuyên gia đặc trách các vấn đề nhân quyền và đói nghèo của Liên Hiệp Quốc, Phó thủ tướng kiêm bộ trưởng Ngoại giao VN, ông Phạm Gia Khiêm, khẳng định rằng “chính sách nhất quán của VN là bảo đảm quyền con người”.

Cách nay không lâu, một cuộc hội thảo do Tổng Cục An Ninh Bộ Công An VN tổ chức ở Huế cũng khẳng định rằng“Toàn thể nhân dân VN đang sinh sống, làm việc trong 1 môi trường hoàn toàn bảo đảm tốt về mặt nhân quyền; Đảng và Nhà nước VN luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi cho các tôn giáo tự do hoạt động phù hợp với pháp luật của Nhà nước VN, phù hợp thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa của dân tộc VN”.

Ngược đãi tôn giáo

Công an ngăn chặn buổi hành lễ nhân Ngày Lễ Đản Sanh Đức Huỳnh Giáo Chủ tổ chức tại An Giang trước đây. Photo courtesy PGHH.org

Giữa lúc VN tô một bức tranh màu hồng nhân quyền trong nước, thì hôm thứ Năm, các dân biểu Hoa Kỳ thông qua 1 nghị quyết do dân biểu Đảng Cộng Hòa Ed Royce soạn thảo yêu cầu Bộ Ngoại giao Mỹ đưa VN trở lại danh sách CPC, tức danh sách những nước cần quan tâm đặc biệt về đàn áp tôn giáo.

Dân biểu Ed Royce cho biết “…nghị quyết nầy đặt vào hồ sơ của Hạ Viện Hoa Kỳ coi rằng sự ngược đãi về tôn giáo ở Việt Nam không thể chấp nhận được. Nếu Việt Nam muốn có mối quan hệ bền vững với Hoa Kỳ, Việt Nam phải tôn trọng các quyền tự do căn bản của dân chúng, trong đó bao gồm quyền tự do tôn giáo.”

Có nhiều thí dụ rất rõ ràng về những gì đang diễn ra tại VN hôm nay, cụ thể là quá trình cải thiện nhân quyền ở VN không tiến triển mà ngược lại là đằng khác.

Dân biểu Ed Royce

Lên tiếng với Đài ACTD mới đây, Dân biểu Ed Royce nói rằng:

“Có nhiều thí dụ rất rõ ràng về những gì đang diễn ra tại VN hôm nay, cụ thể là quá trình cải thiện nhân quyền ở VN không tiến triển mà ngược lại là đằng khác”.

Vẫn theo nhà lập pháp này thì Hoa Kỳ muốn thấy có tự do tôn giáo trọn vẹn tại VN, chứ không phải trong tình trạng người dân sống đời sống Đức Tin của họ theo khuôn khổ của nhà nước.

Cách đây khoảng 1 tuần, tại cuộc đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ diễn ra ở Hà Nội giữa ông Michael Posner, Trợ lý Ngoại trưởng Hoa Kỳ đặc trách Dân chủ, Nhân quyền và Lao động, và Thứ trưởng Ngoại giao VN Phạm Bình Minh, ông Posner lưu ý rằng sự tiến bộ về nhân quyền là điều thiết yếu cho sự phát triển mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và VN.

Đàn áp gia tăng

Ngay trước thời điểm kỷ niệm 62 năm Ngày Quốc Tế Nhân quyền, Đại sứ Mỹ tại VN, ông Michael Michalak, nhận xét rằng trong thời gian gần đây,tình trạng vi phạm nhân quyền và những vụ bắt bớ gia tăng tại VN, qua đó nhà cầm quyền VN hạn chế gắt gao tự do Internet cũng như đàn áp những nhà bất đồng chính kiến dù họ chỉ bày tỏ quan điểm của mình một cách ôn hòa.

Anh Nguyễn Ngọc Quang. Ảnh do thân nhân ông cung cấp

Đại sứ Michalak nêu lên con số cụ thể là từ cuối năm ngoái cho tới gần đây, có trên 24 người bị tù đày và 14 người khác bị kết tội cũng vì chính kiến ôn hòa của mình.

Mặc dù Washington và Hà Nội hợp tác và phát triển nhiều lãnh vực, từ thương mại tới cả quân sự, kể từ khi hai nước cựu thù này bình thường hóa bang giao cách nay 15 năm, nhưng Hoa Kỳ, và nhất là những tổ chức quốc tế nhân quyền, thường xuyên thúc giục VN cải thiện thành tích nhân quyền xem chừng như ngày càng tồi tệ hơn.

Theo tạp chí Asia Times, thì Hoa Kỳ gia tăng mối quan hệ chiến lược với VN nhằm ứng phó với sự trỗi dậy của TQ, nhưng nghi vấn hiện đến trong tâm trí nhiều người về phương cách mà Washington ứng phó với hành động vi phạm nhân quyền rõ rệt và tiếp diễn của Hà Nội.

Bài tựa đề tạm hiểu là “Sự Khó Xử Về Lương Tâm của Tổng Thống Obama liên quan VN” trong tạp chí vừa nói đề cập tới mối quan ngại của những nhà dân chủ VN rằng nhân quyền, 1 vấn đề từng có vai trò chủ chốt để Hoa Kỳ dựa vào đó mà tái lập mối quan hệ mậu dịch bình thường và ủng hộ VN vào Tổ chức Thương Mại Thế Giới, giờ bị hạ xuống hàng không ưu tiên trong lãnh vực ngoại giao.

Những tháng gần đây, Bộ Chính trị Đảng CSVN đã ra lệnh cho công an, mật vụ đàn áp có hệ thống, vi phạm những quyền căn bản nhất của dân tộc ta, chẳng hạn như bịt miệng, bắt giam những ai dám lên tiếng đòi nhân quyền, tự do, dân chủ.

BS Nguyễn Đan Quế

Qua bài tựa đề “VN đàn áp những nhà bất đồng chính kiến”, tạp chí The Economist của Anh cũng lưu ý về việc nhà nước VN cho thấy quyết tâm làm im hơi bặt tiếng những tiếng nói bất đồng, từ giới luật sư bảo vệ nhân quyền nổi tiếng cho tới giới viết nhật ký trên mạng vốn phản ánh thực trạng tiêu cực trong nước hay mối quan hệ sâu sát Việt-Trung – mà nếu nói theo tác giả Chu Việt trên blog Việt Thức, thì thực chất là “mối quan hệ thầy-trò”.

Theo Giáo sư Carl Thayer, chuyên gia về VN thuộc Học Viện Quốc Phòng Úc tại Canberra, thì hành động của Hà Nội có thể vì quan ngại rằng những nhóm bất đồng chính kiến, từ các tu sĩ Phật Giáo, Công Giáo cho tới bloggers, có thể sau cùng rồi hợp tác với nhau quanh các vấn đề ấy, nhất là việc chống ảnh hưởng bành trướng ngày càng tăng của Hoa Lục tại VN.

Lên tiếng vài ngày trước thời điểm kỷ niệm Ngày Quốc Tế Nhân Quyền vừa qua, nhà dân chủ trong nước, BS Nguyễn Đan Quế cũng lưu ý với công luận rằng:
“Những tháng gần đây, Bộ Chính trị Đảng CSVN đã ra lệnh cho công an, mật vụ đàn áp có hệ thống, vi phạm những quyền căn bản nhất của dân tộc ta, chẳng hạn như bịt miệng, bắt giam những ai dám lên tiếng đòi nhân quyền, tự do, dân chủ”.

Công an lạm quyền

Công an cơ động trấn áp bắt người biểu tình tại Bắc Giang ngày 25 tháng 7, 2010. Hình chụp từ video do nhân chứng đưa lên youtube.

Cách nay chưa lâu, Thủ tướng VN Nguyễn Tấn Dũng, khi tham dự 1 hội nghị đánh dấu 65 năm ngày thành lập lực lượng công an của nước VNCS, đã kêu gọi giới công lực này hãy đập tan mọi tổ chức nào dám đe dọa tới quyền lực của đảng CS.

Nhắc tới công an, có lẽ nhiều người còn nhớ Thiền Sư Nhất Hạnh lên tiếng về vụ đàn áp đẫm máu của công an kết hợp với xã hội đen ở Tu Viện Bát Nhã. Thiền Sư Nhất Hạnh nhận xét rằng họ “tuy hai mà là một”.

Tình hình nhân quyền đáng ngại như vậy tại VN hẳn gây chú ý đặc biệt đối với Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch trụ sở tại New York, Hoa Kỳ. Mới đây Human Rights Watch công bố 1 bản phúc trình về hành động lạm quyền có hệ thống của công an VN, nhất là khiến xảy ra nhiều trường hợp từ những nhà bất đồng chính kiến tới dân thường bị tra tấn hay tử vong ngay trong đồn công an.

Đảng dẫn dắt dân tộc Việt Nam đi chệch hướng? (phần 1)

Ngọc Trân, thông tín viên RFA

2010-12-17

Còn chưa đầy một tháng nữa, Đảng CSVN sẽ tổ chức Đại hội Đảng toàn quốc lần XI.

AFP PHOTO

Đại hội đảng CSVN lần X.

Trong dự thảo văn kiện đại hội đảng lần này, đảng vẫn khẳng định con đường đi lên CNXH là đúng đắn và tiếp tục dẫn dắt cả nước Việt Nam “tiến lên” CNXH. 

Nhiều câu hỏi được đặt ra như: CNXH mà chúng ta đang đi tới là gì? Vì sao Việt Nam phải kiên định con đường đi lên CNXH? Bao nhiêu năm nữa thì Việt Nam xây dựng thành công CNXH? Và vì sao các khái niệm liên quan đến kinh tế, chính trị, xã hội…phải gắn với “định hướng XHCN”? Rất nhiều người lo ngại, phải chăng ĐCSVN đang tiếp tục dẫn dắt dân tộc đi chệch hướng.

Để làm rõ thêm một số khái niệm, mời quý vị cùng Thông tín viên Ngọc Trân tìm hiểu thêm một số quan điểm trong dự thảo văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ XI, cũng như các ý kiến phản bác của giới trí thức và các đảng viên cao cấp.

“Kiên định” đường lên CNXH

Chủ nghĩa Mác-Lênin có điều đúng và có điều sai, nhất là những dự đoán của Mác và Lênin về cái gọi là chủ nghĩa xã hội, sai rồi, mà rõ ràng là thực thi 70 năm đã thất bại rồi”!

GS Trần Phương

Cũng như các đại hội trước, đại hội đảng lần thứ XI vẫn tiếp tục “khẳng định tính đúng đắn về sự lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam”. 

Mặc dù đưa các dự thảo văn kiện với mục đích lấy ý kiến của dân, thế nhưng trong “Dự thảo Cương lĩnh xây dựng đất nước thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội”, Ban Chấp hành Trung ương Đảng không còn hỏi ý kiến của dân nữa, mà đã khẳng định: “Đi lên chủ nghĩa xã hội là khát vọng của nhân dân ta, là sự lựa chọn đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh”.

Ông Nông Đức Mạnh, Tổng Bí thư ĐCSVN cũng đã khẳng định, rằng: “Chúng ta khẳng định một lần nữa luận điểm đúng đắn mà Đảng ta đã nêu lên trong Cương lĩnh năm 1991: ‘Lịch sử thế giới đang trải qua những bước quanh co; song loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội, vì đó là quy luật tiến hoá của lịch sử’.”

Hà Nội treo cờ và biểu ngữ kỷ niệm 65 Quốc Khánh, ành chụp 31-08-2010. AFP PHOTO / HOANG DINH Nam.

Liên quan đến sự sụp đổ của chế độ XHCN ở Liên Xô cũ và các các nước Đông Âu, dự thảo cương lĩnh này cho rằng: “Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ là một tổn thất lớn đối với phong trào cách mạng thế giới, nhưng một số nước theo con đường xã hội chủ nghĩa vẫn kiên định mục tiêu, lý tưởng, tiến hành cải cách, đổi mới, giành được những thành tựu to lớn, tiếp tục phát triển; phong trào cộng sản và công nhân quốc tế có những bước hồi phục. Tuy nhiên, các nước theo con đường xã hội chủ nghĩa, phong trào cộng sản và cánh tả vẫn còn gặp nhiều khó khăn, các thế lực thù địch tiếp tục chống phá, tìm cách xoá bỏ chủ nghĩa xã hội”.

Do ĐCSVN “kiên định với lập trường XHCN”, cho nên trong hướng dẫn lấy ý kiến góp ý vào các dự thảo văn kiện Đại hội XI, Ban Tuyên giáo Trung ương đã yêu cầu: “Không đăng và phát trên các phương tiện thông tin đại chúng những ý kiến phản bác chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, về học thuyết Mác-Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh, về vai trò lãnh đạo của Đảng”.

Đảng viên cao cấp phản bác 

Bởi do nhận thấy, chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội, về học thuyết Mác-Lê nin hoàn toàn mâu thuẫn với thực tế mà Việt Nam và các nước đã trải qua, cho nên mặc dù Ban Tuyên giáo Trung ương đã ngăn cản mọi góp ý, phản bác về con đường mà đảng đã áp đặt cho cả dân tộc, thế nhưng trên thực tế, đảng không thể ngăn chặn những tiếng nói phản biện rộng rãi trong mọi tầng lớp nhân dân Việt Nam.  

Không có lý do gì để chúng ta kiên định một cách máy móc, học thuyết Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hành động. 

PGS Đào Công Tiến

Hai tháng trước, Hội Khoa học Kinh tế và Trung tâm Thông tin và Dự báo Kinh tế - Xã hội Quốc gia, thuộc Bộ Kế hoạch - Đầu tư, đã tổ chức hội thảo góp ý cho Văn kiện Đại hội XI. Hội thảo này có sự tham dự của rất nhiều trí thức, các vị nguyên là lãnh đạo cao cấp của Đảng và  Nhà nước, cùng các nhà khoa học và các cán bộ nghiên cứu từ Văn phòng Trung ương và Hội đồng Lý luận Trung ương Đảng.

Cũng tại hội thảo này, GS Trần Phương, nguyên Phó thủ tướng Chính phủ và hiện là Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, đã đưa ra nhận xét về CNXH và chủ nghĩa Mác-Lênin trong dự thảo cương lĩnh của đảng như sau: “Ông đưa ra một cái cương lĩnh, cương lĩnh tức là cái đảng này phải tiến lên đến đâu, nó đi theo con đường nào. Thế mà cương lĩnh của ông, ông nói chủ nghĩa Mác-Lênin, thì chủ nghĩa Mác-Lênin có điều đúng và có điều sai, nhất là những dự đoán của Mác và Lênin về cái gọi là chủ nghĩa xã hội, sai rồi, mà rõ ràng là thực thi 70 năm đã thất bại rồi”!

Phát biểu tại hội thảo này, PGS Đào Công Tiến, nguyên Hiệu trưởng trường ĐH Kinh tế, TP HCM đã nói: “Về cương lĩnh, vấn đề thứ nhứt là vấn đề kim chỉ nam, tôi cho rằng cứ kiên định, cứ khăng khăng giữ lấy kim chỉ nam như chúng ta giữ trong thời gian qua cho đến nay là không ổn, vì học thuyết Mác-Lênin cho đến nay, cuộc sống đã chỉ cho chúng ta khá rõ có cái trước trúng nay trúng. Có cái trước trúng nay không còn phù hợp vì bối cảnh lịch sử đã thay đổi quá nhiều. Có những cái trước và nay đều trật hết. Thế thì không có lý do gì để chúng ta kiên định một cách máy móc, học thuyết Mác – Lênin là nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hành động”.

Trung tâm thành phố biển Nha Trang được treo cờ để kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Đảng, ảnh chụp hôm 02-02-2010. AFP PHOTO / HOANG DINH Nam.

Về mô hình XHCN, ông Đào Công Tiến cho rằng, đã đến lúc VN nên đoạn tuyệt với nó và thay thế bằng một nền kinh tế thị trường hiện đại, cùng với một xã hội dân chủ và pháp quyền: “Đem cái mô hình kinh tế tổng quát nhà nước hóa, công hữu hóa, kế hoạch hóa, tập trung quan liêu bao cấp thay cho kinh tế thị trường, dân chủ và pháp quyền, thì cái mô thức tổ chức xã hội đó, XHCN đó, tôi cho rằng đã đến lúc phải đoạn tuyệt. Và thay vào đó là cái mô thức tổ chức xã hội hiện đại, kinh tế thị trường hiện đại, dân chủ và pháp quyền”.

GS Trần Phương thì cho rằng, đảng đã sai lầm khi chọn chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng của đảng. GS Trần Phương đã phát biểu như sau: “Thất bại thì rõ ràng rồi! Ông nói chế độ công hữu, thì chế độ công hữu làm mất động lực của xã hội, ông phải trở lại chế độ tư hữu đấy. Ông nói là chuyên chính vô sản, thì ông phải trở lại chế độ dân chủ đấy. Ông nói là phải kế hoạch hóa tập trung, cuối cùng ông phải trở lại kinh tế thị trường đấy. Đó là một sự thất bại rõ ràng rồi, thế thì ông nói cái gì đây? Cho nên, ông nói chủ nghĩa Mác-Lênin là nền tảng tư tưởng của đảng ta, thì tôi không hiểu, xác định nền tảng tư tưởng, thì cái gì là nền tảng, còn cái gì không là nền tảng chứ”?

“Tôi muốn nói thêm là hiện nay người Việt Nam chúng ta, thích nói một cách, làm một cách. Thế tôi hỏi ông là bây giờ ông nói là nền tảng của ông là chủ nghĩa Mác – Lênin thì chủ nghĩa Mác – Lênin là cái gì đây? Thế ông không nói chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử đâu? Cái chuyện đó xa xôi, với các nhà học thuật thôi. Có phải không? Thế bây giờ chủ nghĩa Mác – Lênin là cái gì, mà ông nói là nền tảng của ông”?

Trong khi Đảng CSVN vẫn kiên định con đường đi lên CNXH thì giới trí thức, các nhà khoa học và các đảng viên cao cấp ở Việt Nam vẫn không hiểu cái CNXH mà đảng đang dẫn dắt cả dân tộc đi tới đó là cái gì. Ý kiến của những người đã từng nắm giữ trọng trách trong bộ máy đảng về “CNXH” và “định hướng XHCN” ra sao? Mời quý vị đón theo dõi.